' !!!_________ آبله های سیاه

مثل اين که قرار نيست اين دکان تعطيل شود. از اين که هنوز وقت می کنم که يکی دو خط بنويسم اگرچه مزخرف هنوز خوشحالم. به غم نرسيدم و احساس زنده بودن را دارم. اين احساس مهم است و ما می دانيم٬ ما؟ ما يعنی چه کسانی؟ اين را نمی دانم ولی به گمانم ما دايره بسته ای ست از انسانهای شناخته شده اطراف من يعنی دايره ای به مرکزيت من پس گور پدر ما!!!

اين همه ما ما ما کردن مثل گاو که فايده ندارد. اين عربده کشيدن وقتی سودمند است که وجود نداشته باشد.

تا چند وقت ديگر ۲۶ ساله می شوم و هنوز مانند يک الاغ سرم در آخور بی آب و علفی ست که صاحبش به خيال خود قصد دارد آن را خراب کند و رويش آپارتمان بسازد اما من نمی گذارم. اين آخور متعلق به من است. سالهاست که در ميان علفهای آن می چرم و عر عر عر می کنم. اين تنها يادگار دورانی ست که آز آن خاطراتی دارم. خاطراتی به شيرينی علف صبحگاهی درست وقتی که شبنمهای خنک روی آن جا خوش کرده اند

                                             من خواست

سلام

شايد اين که بعد از ۳۹۵ روز بخواهم چيزی در اين وبلاگ بنويسم مسخره باشد اما جذابيت دنيا هم به همين چيزهای مسخره است. ما مسخره به دنيا می آييم و مسخره از آن زندگی می کنيم اما جدی می ميريم. ای کاش جای اين ها کمی جابه جا می شد. شايد اين جا را طی مراسمی با حضور رئيس جمهور محبوبمان و ساير مسئولين ارشد تعطيل کردم و رفتم پی يک دکان ديگر پس تا کلاشی بعد بدرود

چشم چشم

دو چنـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــگال

سلام!امروز پر بود از خستگی.تا دلت بخواد سرم رو به ديوار کوبيدم و کلی خنديديم.اسپيلبرگ اتاق کناريه ما هست.همه اينجان.کلی جات خاليه.راستی!امروز يه چيز قشنگ ديدم.سرهنگ سرشو بريده بود و بعد همه رو فرستاده بود که برند بجنگند.من رو بگو! گفتم مگه من چيم از اون تپاله کمتره؟ من هم سرمو بريدم يه هو افتادم تو يه لوله هر چی می رفتم جلو تموم نمی شد که.اخرش هم هنگ سرهنگ منو له کردند.خيلی سخت بود، جونم بالا اومد تا له شدم. امروز فهميدم که کوررنگی دارم.چون هيچ وقت نمی دونستم سال که نو می شه و ميگن همه جا سبزه همه جا قشنگه،يعنی چی؟ آخه من همه چيزو به رنگ گه می ديدم.من که اين رنگ سبز رو نديدم تا حالا.ولی الان می دونم که کوررنگی دارم. مثلآ حالا می دونم چرا هر وقت که تو اون بلوز رو می پوشيدی و من می گفتم : اَه،باز که اين گهو پوشيدی،  ناراحت می شدی.حالا می فهمم چرا هميشه چشاتو انقدر بدرنگ می ديدم.امروز هم واسه اين خودمو گه کردم که بشم رنگ چشات.ولی انگار شدم رنگ يه چيز ديگه مگه نه؟ البته بگما من هنوز خل و چلم.اينو خودم هم می دونم. ولی اخه نامرد روزگار! تو هم می تونستی به جای اين که منو بياری بندازی اينجا يه جور ديگه باهام تا کنی.د آخه نالوطی! اگه قرار بود چشمه بد بيفته رو ما که تو همون خراب شده هم می افتاد،چه حاجت به اينجا اومدن، اگه تو اين خيالی که ما يکی فراموشت کنيم زرشـــــــــــــــــــک! بنوش به ياد لب تشنه ی حسين.البت که ابشو!نه اين که يهو بی هوا چار تا دونشو بندازی بالا به ياد اون مظلومو بعد بگی فلونی نگفت.نکنه همين يه جو آبرو رو هم برداری بريزی تو جوبو خلاص.داشتم چی می گفتم؟......آهان،خلاصه اين که بهش گفتم دلت باس با من اينجوری باشه صافه صااااف عينهو اب چشمه،می خوام اگه خدای نکرده اون ته مهای دلت ريگی چيزی چسبيده حتا اگه ريگ رنگی باشه ببينمشون.بکنمشون.نه اين که وقتی خبردار شم که ريگا رو دسته يه غريبه ببينم.صد بار بهت گفتم.چی گفتم؟با ما به از اين باش که باااا خلق خدايی.

هی هی هی!آفتاب لب بام خانه ی ما بود عشق!و تنهايی شبگردی مردی ....که ديوار ته کوچه را خيس می کرد....

واااااااااای!! ديدی چی شد؟آخ ببخشيد،نه با تو نيستم.حواسم نبود زدم چشم بغل دستيمو از حدقه دراوردم(وای! عزيزم!ببخش.به خدا حواسم نبود.تو رو خدا گريه نکن!) چی کارش کنم حالا؟داره جيغ می کشه، آهان ببخش الان بر می گردم(..................)

خب! چی؟نه نه نه ! فقط يه کوچولو کشتمش.آخه هميجور جيغ می کشيد.اگه سرهنگ می فهميد باز دوباره سرشو بر می داش تا لهم کنند.من که ديگه حوصلم نمی شه له بشم.خب عزيز! مثه اين که دارن چک می کنند که ببينند خوابيديم يا نه؟اين نامه رو همين الان واست می فرستم.از همين بغلت می کنم و گازت می گيرم. بابای!

جيریــــــــــــنگــــــــــــــ ! شيشه می شکند و سنگی کاغذ پيچ شده به درون اتاقت می افتد....

رواق منظر چشم من قتلگاه توست

و حالا هيچ چيز مثل يک نخ سفيد آرامش به من نمی دهد. نه خانه و نه هيچ چيز ديگر.سرنوشت انسان هميشه  آن چيزی ست که خود نمی خواهد و من در وانی از سرنوشت غرق می شوم. سرنوشت چشم های کوری دارد درست مثل قانون و حالا به اين احساس می رسم که در اينجا چهار زندان است/به هر زندان دو چندان نقب/در هر نقب چندين حجره...

اما جالب اين جاست که ديگر حجره ای هم باقی نمانده تا در آن بنشينيم و هر شب در رويايمان زنی از وحشت مرگ از جگر برکشد فرياد. لثه هايم باد کرده و درد می‌کنند.خودم می دانم که دليلش چيست.اما چون کاری نمی توانم برايش انجام دهم آنقدر رهايش می کنم تا خون از ميانه ی دندان هام بيرون بزند و فيلتر سفيد زيبايم هم سرخ شود.کاش می شد که با کلمه آه کشيد.چقدر خوب می شد.روزگار بدی شده و من هم بدتر از روزگار!

نه اين که بخواهم چس ناله کنم نه!اما واقعآ چيز ارزشمندی وجود ندارد که حتا آدمی به خاطرش گريه کند.اما من آن چيز را پيدا می کنم و بعد هم يک دل سير زار می‌زنم.اين روزها اگر گريه نکنی می‌گويند غمی در وجودت نيست.اين مزخرف‌ترين حرفی‌ست که می‌توان زد. و من هر روز اين حرف‌های مزخرف را می‌شنوم.

بدبختی اين‌جاست که همه انتظار دارند و تو حق نداری از کسی انتظار داشته باشی.زمانی به خودت می‌ايی که تنها کاری که در طول عمرت انجام دادی راضی نگه‌داشتن ديگران بوده که آن را هم معمولآ خراب کرده‌ای. می‌بينی کسی نيست که به خاطر تو کاری بکند٬عملی انجام دهد که تو راضی باشی و به جايی می رسی که : همه از تو راضی اما تو از همه ناراضی.خنده دار است اما اين جمله شده ملکه‌ی ذهن من.اين هم از آن جمله هايی ست که شامل عموم نمی شود و می توانی آن را در کمد يا صندوق شخصی ات پنهانش کنی و از داشتنش به خودت ببالی. جلوی آينه بايستی و در حالی که برق شادی چشمهايت را درخشان کرده به خودت تبريک بگويی.

دسته گلی ميان حنجره من

ننوشتن هم برای خودش راهی ست که هر کسی در انتخاب آن آزاد است همان طور که من آزاد بودم.اما اين وسط چيزی  می ماند که هيچ کدام نمی توانيم منکر ‌‌آن شويم.حسی که هيچ گاه خاموش نمی شود. در روزنامه ی شرق مطلبی در موردخوليو کورتاسار چاپ شده که در اين مطلب جايی از قول کورتاسار عنوان می شود:يک نويسنده ی واقعی کسی ست که وقتی می نويسد کمان را تا ته می کشد و سپس آن را به ميخ آويزان می کند تا برود با دوستانش چيزی بنوشد.

خوليوی عزيز! من از اين جا اين نامه را برای تو می نويسم که حالا حتا نمی توانی بخوانيش و اين لذت بخش ترين امکانی ست که جهان برای من باقی می گذارد.من می نويسم در حالی که کورتاسار و ديگر نويسندگان واقعی نمی توانند بخوانند حتا هاينريش بل حتا جويس و ... و همه ی ديگرانی که در همين سه نقطه خلاصه می شوند.

خوليوی عزيز! زه کمان من پوسيده! اگر آن را بکشم حتم پوست صورتم که هر روز سعی در تميز نگهداشتنش داشته ام ( و حالا ديگر مهم نيست که هنگام چرخش صورتم اشعه ی آفتاب روی صورتم سُر بخورد يا نه) خراشی بر می دارد که برای ديدنش بايد بليتی بخری و در حالی که پوست تخمه های جويده در دهانت را تف می کنی و با انگشتت مرا به بغل دستی ات نشان می دهی بگويی: همش اداست.اين روزا بازيگر خوب کيميا شده...

چيه؟ نکنه می خوای بزنی زيرش؟ اينجوری نيست؟ قسم بخور که نيست.نه!نه! قسم هم فايده نداره! راستشو بخوای بهت اطمينان ندارم خوليو! تو آدمو بدجوری می چزونی.هميشه هم دوست داشتی که آدمو غافلگير کنی.هی! با توام پسر! چرا گوش نمی کنی؟ انقدر اين گربه های بدبختو نترسون. يادته يه بار با هم قورباغه ترکونديم؟ يادته؟ها ها ها  يادش به خير. واسه اين که اون يه نخ سيگار رو از پاکت روخاس کش بريم من يه کتک مفصل خوردم.اما پسر هيچ وقت فکر نمی کردم که يه بار قورباغه بترکونم.اون سيگار لعنتی رو که گذاشتی زير زبون قورباغه همون موقع دلم واسش سوخت. يادش به خير! چه قدر قشنگ باد کرد بعد هم يهو مثه بمب ترکيد. يه چيزو می خام همين جا اعتراف کنم. احساس می کنم الان جای اون قورباغه هستم.امروز و فرداست که بترکم. اگه يهو ترکيدم قول بده منو فراموش نکنی

تقديسی از جنس سراب

اشاره: با توجه به نيازي كه در خود احساس كردم مبني بر مرور ادبيات جهان زين پس مطالبي را كه در مورد ادبيات جهان مي بينم و نيز خود برداشت مي كنم در اين وبلاگ خواهم گذاشت. در مورد اولين شخص(هاينريش بل) توضيحي وجود دارد و آن اين كه دليل انتخاب وي به عنوان اولين نويسنده تنها علاقه ي صرف شخصي به اين نويسنده و كتاب عقايد يك دلقك اثر اوست و هيچ دليل ديگري نيز در اين انتخاب دخيل نبوده ضمن اين كه گفتني ست هيچ يك از افراد و مكان هاي موجود در اين مطالب خيالي نيستند و همه در جهان پيراموني ما يافت مي شوند.



مروري بر آثار هاينريش بل(قسمت اول)
هاينریش بل را شايد بتوان به عنوان نويسنده اي شناخت كه در همه حال خود را موظف به انسان بودن و تفكر مي دانسته است.البته اين نظر را بايد بر مبناي معناي كلمه ي انسانيت در فرهنگ لغات گوناگون بررسي كرد كه با توجه به گستردگي و عظمت اين فرهنگ ها اين كار شدني نيست و در اين جا انسانيت تنها از ديد كلي آن بررسي مي شود يعني انسانيت!
به هر حال همان طور كه ذكر شد هاينريش بل نويسنده ي آلماني هميشه بر اعلام حضور خود در جامعه پافشاري مي كرده است.چرا كه مي بينيم او در مقاله هايش نسبت به هر آن چه در روزنامه ها مي خواند، در راديو مي شنيد، يا در تلويزيون مي ديد واكنش نشان مي داد..يكي از مشهورترين اين واكنش ها مقاله اي ست تحت عنوان"آيا اولريكه ماينهوف خواستار مهلت است يا جواز امان؟" كه در شماره ي دهم ژانويه ي 1972 در"دراشپيگل" به قلم بل چاپ شد و او در اين مقاله مطلب " گروه بادرماينهوف همچنان به قتل و كشتار ادامه مي دهد" كه در روزنامه ي بيلدتسايتونگ نوشته شده بود را مورد نقد و هجمه قرار مي دهد.وي روزنامه را متهم مي كند كه " ديگر نه فاشيست پنهان، نه شبه فاشيست ، بلكه فاشيست عيان است. پر از اتهامات بي اساس ، پر از دروغ ، پر از كثافت و لجن پراكني."
جالب اين كه مقاله ي بُل در نوع خود مشهورترين مقاله در تاريخ مطبوعات آلمان غربي است، آن چنان كه تا ماه ها پس از چاپ اين مقاله در تمام رسانه، بحث پيرامون اين مطلب همچنان داغ بوده و تمامي مردم كشور به دو جناح طرفداران و منتقدان بُل تقسيم شده بودند. البته در اين ماجرا(بحث بر سر مقاله ي هاينريش بُل) نكته ي جالبي وجود دارد و آن اين كه بحث ها حول قصد اصلي بُل، يعني روش غير دموكراتيك بيلدتسايتونگ نبود، بلكه بحث بر سر زباني بود كه بُل به كار گرفته بود.
هدف از عنوان كردن اين مثال رسيدن به نوع مقاله نويسي هاينريش بُل است.در مقاله هاي او مي توان به راحتي ميل وافر به سمت قصه گويي و داستانسرايي را دريافت. بُل در نوشتن مقاله ها سعي بر عنوان كردن مطلب مورد نظر خويش در لواي داستاني همراه با راوي ، ابتدا و انتهايي همچون داستان، و پايان بندي دارد.در اين زمينه نمونه هاي بسياري وجود دارد كه در مطالب بعدي به حتم به آن ها نيز ارجاع خواهم داد تا نوع نگاه و نگرش بُل را به جامعه ي آلمان ، آن هم آلمان پس از جنگ جهاني دوم، را دريابيم.

نگاهي كوتاه به داستان مرگ هري #اثر ريموند كارور


داستان مر گ هري قسمتي از يك دفتر چه ي خاطرات است كه قرار بوده ما(مخاطب) را با نوع وقوع حادثه اي آشنا سازد كه راوي خود بخش اصلي اين ماجراست.
در اين داستان راوي به بيان زندگي خود پس از مرگ صميمي ترين دوست خويش(هري) مي پردازد و اين طور عنوان مي كند كه:<از وقتي هري مرده همه چيز تغيير كرده.مثلآ همين كه من اين جا هستم.تا سه ماه ناقابل پيش كي فكرش رو مي كرد من اين جا توي مكزيك باشم و هري بيچاره هم مرده و دفن شده باشد؟هري!مرد و دفن شد اما فراموش نشد.>
شروع داستان با اين جمله كه پس از مرگ هري همه چيز تغيير پيدا كرده ناخودآگاه ذهنيت ما را به سمت و سويي مي كشاند كه نويسنده به دنبال آن است.در واقع كارور در اين داستان با زيركي خاصي به دنبال وارونه جلوه دادن حقايقي ست كه به تبعيت از رفتار و اعمال راوي خود به وجود مي آورد. اين که ما نيز با راوی در غم او همراه باشيم و حتا المانهايی که او در مورد غم و اندوه خود به ما می دهد آن قدر باور کردنی و ملموس هستند که هرگز به ذهن هم متبادر نمی شود که شايد خود وی نيز در اين ماجرا دستی داشته باشد. اين که چرا خبر مرگ هری بايد از راديو و تلويزيون پخش شود و چرا پليس بايد ماجرا را پيگيري كند خود بر مسئله ي اصلي داستان مي افزايد.ضمن اين كه راوي هيچ تمايلي به بازگويي نوع مرگ هري ندارد و در واقع از آن فرار مي كند.
اما نقطه ي ديگر داستان كسي ست به نام جوديت كوچولو كه معشوقه ي هري بوده و حال راوي رفته رفته نسبت به او احساسي در درون خود مي يابد كه در نهايت نيز خود به آن اعتراف مي كند. راوي داستان مرگ هري به طرز عجيبي ميل به بازگويي چگونگي ايجاد تغييرات به وجود آمده پس از مرگ هري دارد و همين امر باعث مي شود كه بعضي وقتها مرگ هري_ و اين كه شايد پليس نزد او نيز برود_ را با ديدي ديگر نگاه مي كنيم. اين كه راوي مدام به توانايي هاي هري اعتراف مي كند.به اين كه چطور همه جا به راحتي مي چرخيد و هرطور كه مي خواست زندگي مي كرد.راوي اصرار زيادي بر بزرگ نشان دادن هري دارد و دوست دارد از او يك اتوپيا! بسازد كه در نهايت با كشاندن معشوقه ي هري به سمت خود ضربات نهايي را بر ذهن خواننده وارد كند.اما مهم ترين نقطه ي داستان جايي است كه راوي به راحتي از كنار مرگ جوديت نيز مي گذرد.به گفته ي او جوديت شب هنگام از روي قايق( اين قايق متعلق به هري بوده و هري نيز پيش از مرگ آن را به نام جوديت كرده) و بدون ايجاد هر نوع صدايي به درون آب مي افتد و چون شنا كردن را هم بلد نبوده بنابراين غرق شده است. و راوي نيز با همين خيال نوشته هاي خود را به پايان مي برد و در نهايت مي گويد كه:
اين طور به ذهن ام خطور مي كنه كهدارم درست همون كارهايي رو انجام مي دمكه هري مي خواست انجام بده.اما كي مي تونه حالا درباره اش توضيح بده؟گاهي فكر مي كنم به دنيا اومدم كه خانه به دوش باشم.

_____________________________________________________________
#اين داستان در نشريه ي هنگام شماره ي ۲۳با ترجمه ي مصطفي مستور چاپ شده است.